Czescy Chalupáři (po polsku często nazywani chałuparzami) to jedno z najbardziej charakterystycznych zjawisk społecznych w Czechach. Nie jest to formalna grupa ani subkultura, lecz styl życia, który od dekad łączy miejską codzienność z wiejskim azylem – chalupą.

Chalupář to zazwyczaj mieszkaniec miasta – Pragi, Brna czy Ostrawy – który posiada stary dom na wsi, często odziedziczony lub kupiony w czasach, gdy opuszczone chaty były tanie i powszechnie dostępne. Chalupa nie jest dla niego zwykłym domkiem letniskowym. To drugi dom, miejsce powrotów na weekendy, wakacje i święta, a nierzadko także przestrzeń, w której spędza coraz więcej czasu po przejściu na emeryturę.

Korzenie tego zjawiska sięgają lat 60. i 70. XX wieku, czyli okresu Czechosłowacji komunistycznej. Ograniczone możliwości podróżowania za granicę sprawiły, że Czesi zaczęli szukać wolności i prywatności na własnym podwórku. Wiejska chalupa stała się wtedy symboliczną ucieczką od miasta, systemu i oficjalnej rzeczywistości. Remontowana własnymi rękami, ogrzewana piecem i otoczona ogrodem dawała poczucie niezależności i normalności.

Fenomen chalupiarstwa na trwałe zapisał się w czeskiej kulturze popularnej, czego najlepszym przykładem jest kultowy serial Chalupáři, który do dziś kształtuje wyobrażenie o życiu na wsi. Współcześnie, w czasach pracy zdalnej i niepewności, chalupa znów zyskuje na znaczeniu – jako bezpieczna przystań i alternatywa dla miejskiego zgiełku.

Dla wielu Czechów bycie Chalupářem to nie hobby, lecz sposób na życie.